Jepara — stolica mebli z teku, o której nie słyszałeś

Gdyby meble miały swoje Bordeaux — region, którego nazwa sama w sobie jest gwarancją — nazywałby się Jepara. To niewielkie portowe miasto na północnym wybrzeżu Jawy od wieków żyje jednym: drewnem tekowym i tym, co można z niego zrobić rękami.

Piszemy o nim nie z przewodnika. W sierpniu jedziemy tam osobiście — wybrać warsztaty, z którymi Sari Bali będzie pracować na lata. Ten wpis to zapowiedź tej podróży i krótka historia miejsca, z którego przyjadą nasze meble.

Miasto, w którym co drugi dom to warsztat

Szacuje się, że w Jeparze i okolicach działają tysiące warsztatów meblarskich — od rodzinnych, dwuosobowych, po duże manufaktury. Rzemiosło przechodzi tu z ojca na syna od pokoleń, a lokalna tradycja rzeźbienia w drewnie (ukir Jepara) sięga XVI wieku i rządów królowej Ratu Kalinyamat, za której panowania miasto stało się głównym portem Jawy. Ciekawostka: zgodnie z tradycją islamu snycerze Jepary rzeźbią wyłącznie kwiaty, liście i pnącza — nigdy postaci — co odróżnia ich misterne wici od figuralnej rzeźby balijskiej.

Efekt? W Jeparze nie ma anonimowych mebli. Każdy stół ma swój warsztat, każdy warsztat — nazwisko. To dokładnie ten model, w który wierzymy: każda rzecz ma twarz.

Dlaczego właśnie tu? Trzy powody

1. Drewno

Jawa to ojczyzna najbardziej cenionego teku na świecie — w tym drewna z plantacji zarządzanych od czasów kolonialnych przez państwowe leśnictwo. Dojrzały jawajski tek ma gęste słoje i wysoką zawartość naturalnych olejów, o których pisaliśmy w przewodniku po meblach tekowych.

2. Ręce

W Jeparze wciąż standardem są tradycyjne połączenia stolarskie — czopy, wczepy, kołki — zamiast wkrętów i złączek. Taki mebel można po latach rozebrać, naprawić, przełożyć. To rzemiosło w najczystszej formie, tak samo weryfikowalne jak prawdziwe rękodzieło z Bali.

3. Uczciwe łańcuchy dostaw

Indonezja jako pierwszy kraj na świecie wdrożyła system licencjonowania legalności drewna uznawany przez UE (SVLK/FLEGT). Kupując tek z Jepary z dokumentami, wiesz, że nie pochodzi z rabunkowej wycinki — a my jako importer bierzemy na siebie obowiązki wynikające z unijnego rozporządzenia EUDR.

Od pnia do stołu — jak to wygląda naprawdę

Proces, który zobaczymy (i pokażemy) na miejscu w sierpniu:

1. 1.Wybór drewna w składzie — sezonowane deski, ocena słojów i wilgotności.
2. 2.Trasowanie i cięcie — projekt przenoszony na deskę, cięcie z zapasem.
3. 3.Połączenia — dopasowywane ręcznie „na sucho", zanim pojawi się klej.
4. 4.Rzeźbienie — jeśli projekt je przewiduje; w Jeparze to osobny fach.
5. 5.Szlif i olejowanie — kilkukrotne, aż faktura „się obudzi".
6. 6.Sezonowanie gotowego mebla — zanim wejdzie do kontenera na 6–8 tygodni rejsu do Europy.

Co z tego będziesz mieć w Polsce?

Sari Bali przywiezie z Jepary pierwszą kolekcję mebli: stoły, ławy, stoliki i drobne formy z litego teku — każdą z opisem warsztatu, z którego pochodzi. Bez pośredników, bez anonimowości, z pełną dokumentacją pochodzenia drewna.