Łazienka w stylu balijskim: poradnik urządzania krok po kroku

Łazienka w stylu balijskim to wnętrze zbudowane z kilku naturalnych materiałów: kamiennej umywalki, drewna tekowego, zieleni znoszącej wilgoć, ciepłego światła i prostych akcesoriów z kokosa, rattanu i gliny. Jej istotą nie jest ilość dekoracji, lecz kontrast surowych faktur z dużą ilością pustej, kremowej przestrzeni, tak jak w otwartych łazienkach balijskich willi, gdzie prysznic stoi pod gołym niebem wśród paproci.

W tym poradniku przechodzimy przez łazienkę element po elemencie: umywalka z kamienia rzecznego lub onyksu, teak przy wodzie, rośliny, które przetrwają parę, światło i oprawy w strefie mokrej, tekstylia i akcesoria, paleta kolorów, najczęstsze błędy oraz kilka liczb, które trzeba znać przed zakupem: waga umywalki, średnica odpływu, impregnacja kamienia.

Od czego zacząć: kamienna umywalka

Umywalka jest w balijskiej łazience tym, czym stół w jadalni: punktem, wokół którego układa się reszta. Do wyboru są dwa główne kamienie. Umywalka z kamienia rzecznego to otoczak andezytu lub bazaltu z rzek Jawy i Bali, wydrążony i wypolerowany od środka, z zewnątrz zostawiony surowy; jest ciemna, ciężka, odporna na kwasy i uderzenia. Umywalka z onyksu to półprzezroczysty kamień w odcieniach miodu, zieleni i bieli, który podświetlony od dołu wygląda jak lampion, ale jest miękki i reaguje na kwasy: ocet, sok z cytryny i odkamieniacze zostawiają na nim matowe plamy. Szczegółowo porównujemy oba w tekście o kamieniu rzecznym, onyksie i parasie.

Przed zakupem trzy liczby. Waga: umywalka nablatowa z litego kamienia waży zwykle 15–30 kg, więc blat i jego mocowanie muszą to udźwignąć, a lekka szafka z płyty meblowej nie zawsze wystarczy. Odpływ: otwór w dnie ma z reguły średnicę około 45 mm, pod standardowy korek klik-klak i syfon umywalkowy, ale kamienne umywalki nie mają przelewu, więc korek powinien być w wersji bez przelewu, a odkręconej wody nie zostawia się bez nadzoru. Impregnacja: kamień jest porowaty; przed montażem i potem raz na 6–12 miesięcy nakłada się impregnat penetrujący do kamienia naturalnego, który nie zmienia wyglądu, ale zamyka pory przed mydłem i kosmetykami.

Drewno w łazience: teak i jego zasady

Teak (Tectona grandis) jest jednym z nielicznych gatunków drewna, które dobrze znoszą wilgoć: zawiera naturalne oleje i żywice, dzięki którym przez wieki budowano z niego łodzie i pokłady. W łazience sprawdza się jako blat pod umywalkę, ławeczka pod prysznic, podest, lustro w ramie, półka i szafka. Zasady są proste: drewno nie powinno stać w stojącej wodzie, potrzebuje przewiewu, żeby wysychać między kąpielami, a raz w roku warto je przetrzeć olejem do teaku, jeśli ma zachować miodowy kolor; nieolejowane szarzeje, co też jest ładne. Więcej praktyki w tekście o meblach tekowych do łazienki i ogrodu. Suar i mango, popularne w meblach z Bali, są w łazience gorszym wyborem: chłoną wilgoć i pracują.

Zieleń, która wytrzyma parę

Rośliny robią w balijskiej łazience więcej niż jakakolwiek dekoracja, ale nie każda lubi parę i półmrok. Sprawdzone są paprocie (nefrolepis, adiantum), które w wilgoci wręcz ożywają, monstera i epipremnum (potos), które wybaczają zapomnienie i mogą się piąć po ścianie, skrzydłokwiat, kalatea i storczyk na parapecie. Wszystkie potrzebują światła: łazienka bez okna to miejsce dla roślin ciętych, gałązki eukaliptusa zawieszonej pod prysznicem albo dla roślin, które co dwa tygodnie zamieniasz miejscami z tymi z pokoju. Doniczki z terakoty, kosze z ata i osłonki z łupiny kokosa dopełniają obraz, byle nie stały bezpośrednio w wodzie.

Światło: ciepłe, niskie i bezpieczne

Balijskie wnętrza są oświetlone nisko i ciepło. W łazience oznacza to źródła światła o temperaturze barwowej około 2700 K, najlepiej na ściemniaczu, plus jedno mocniejsze światło przy lustrze do codziennych czynności. Lampy z rattanu, bambusa i abażury z plecionki rzucają na ścianę wzór cienia, który definiuje ten styl, ale mają swoje ograniczenie: w strefach wokół wanny i prysznica oprawy muszą mieć odpowiedni stopień ochrony IP (w strefie bezpośrednio nad wanną i wokół prysznica co najmniej IP44, a w samej wannie i brodziku jeszcze wyższy). Plecionkowy klosz bez klasyfikacji IP wieszaj więc poza tymi strefami, nad umywalką lub w części suchej, a montaż w strefie mokrej zostaw elektrykowi. Przy oprawach z naszej kategorii oświetlenie podajemy, gdzie można je zawiesić.

Tekstylia i akcesoria: mniej, ale prawdziwe

• Miski z łupiny kokosa — na mydło, biżuterię, wacik; po spłukaniu wytrzeć do sucha, raz na jakiś czas przetrzeć olejem kokosowym,
• Mydła naturalne w kostce — koniecznie na mydelniczce z odpływem, inaczej rozmiękają w kilka dni,
• Ręczniki — bawełna lub len w kolorze kremu, terakoty lub zieleni, bez wzorów; jeden mocniejszy kolor wystarczy,
• Kosze z ata i rattanu — na ręczniki i pranie, w części suchej; plecionka wędzona dymem znosi wilgoć lepiej niż zwykły rattan, o czym piszemy w tekście o koszach z ata,
• Kadzidło — poza strefą wilgoci: pałeczki chłoną parę i przestają się tlić równo; lepiej zapalić je po kąpieli, przy uchylonym oknie, albo trzymać w sypialni,
• Lustro — w ramie z teaku lub w prostej ciemnej ramie; bez złoceń i ornamentów.

Kolory i najczęstsze błędy

Paleta jest ta sama, co w całym stylu balijskim: krem na ścianach i większości powierzchni, terakota lub ciemne drewno jako główny akcent, zieleń roślin i tusz (bardzo ciemny brąz lub czerń) na baterii, ramie lustra i drobnych elementach. Płytki wybieraj matowe, w dużym formacie lub w kolorze ziemi; mikrocement i tynk mineralny działają jeszcze lepiej. O całości piszemy w tekście o stylu balijskim we wnętrzu.

Trzy błędy widzimy najczęściej. Pierwszy to nadmiar: figurka Buddy, dwie lampy z rattanu, trzy kosze, kamienie w słoiku i mozaika z muszli w jednej małej łazience, która przestaje być spokojna. Drugi to plastik udający naturę: „bambusowe" pojemniki z PVC i rattan z tworzywa, które w wilgoci szybko zdradzają, czym są. Trzeci, najpoważniejszy, to brak wentylacji: drewno, plecionka i rośliny potrzebują, żeby łazienka wysychała, więc sprawny wentylator lub uchylane okno to warunek, a nie dodatek.

Co to znaczy dla przedmiotów w Twoim domu

Wszystko zaczyna się od ciekawości. Zamiast kupować „zestaw balijski", zacznij od jednej rzeczy z prawdziwym pochodzeniem: umywalki wydrążonej z jednego otoczaka, ławki z teaku, kosza plecionego w Tenganan. W kategorii łazienka zbieramy te elementy z pracowni, które odwiedziliśmy, i przy każdym podajemy wagę, wymiary i to, czego dana rzecz nie lubi. Reszta łazienki może zostać taka, jaka jest; styl balijski to nie remont, tylko kilka dobrych decyzji.